70ste Holland Festival is relevant en vooral een stuk toegankelijker
©

70ste Holland Festival is relevant en vooral een stuk toegankelijker

Van Mariavespers tot Cate Blanchett tot Stravinsky. De programmering van het Holland Festival is geëngageerd, maar de toegankelijkheid is terug. Mis het niet.

Wat heeft een land nodig na een oorlog? Het lijkt nu onvoorstelbaar dat het antwoord op die vraag 'kunst' zou kunnen zijn. En dan niet iets gezelligs en toegankelijks - zeg Armin van Buuren met het Concertgebouworkest - nee, echte, highbrow, moeilijke kunst, ter geestelijke laving en verheffing.

Toch was dat precies waartoe minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen Gerardus van der Leeuw in 1947 besloot. Een internationaal georiënteerd zomerfestival, met opera als kloppend hart, zou de Europese solidariteit versterken en de geknakte nationale trots herstellen. Overigens had men daar ook toen een heel klein beetje subsidie voor over.

Zeventig jaar later wordt kunst nauwelijks nog beschouwd als cruciale levensbehoefte of pan-Europese, democratische noodzaak. Het Holland Festival, ooit dus een broodnodig democratisch instrument, verwerd in jaren van welvaart en voorspoed tot een tamelijk ontoegankelijke enclave voor rijke liefhebbers.

Maar nu, in tijden van politieke en maatschappelijke onzekerheid, beseffen makers en instellingen dat ze een maatschappelijke taak hebben en dat ze een zo groot mogelijk publiek moeten bereiken. Het maakt veel eigentijdse kunst, gelukkig, zowel relevant als (min of meer) toegankelijk.

De politieke en maatschappelijke actualiteit zijn doorgedrongen tot de programmering

Die ontwikkeling zie je terug in de programmering van het Holland Festival. Was het in de hoogtijdagen van festivaldirecteur Pierre Audi nog kunstzinnig onthecht (Europese topkunst, gerenommeerde avant-garde en naar binnen gekeerde l'art pour l'art) , onder Ruth Mackenzie is het de laatste jaren zichtbaar getransformeerd: jonge Nederlandse makers, innovatieve digitale kunstvormen en de politieke en maatschappelijke actualiteit zijn doorgedrongen tot de programmering, die ook toegankelijker (lees: betaalbaarder) werd.

In die zin is het eeuwig zonde dat zij volgend jaar haar laatste editie maakt. Wees erbij, nu het nog kan. Op deze zeventigste editie van het festival, waarop wordt vooruitgekeken én teruggeblikt, is één van de thema's democratie. Het andere is 'Indonesië'. Niemand begrijpt waarom, maar dat geeft niet, want ook dat is typisch Holland Festival.

Lees hier meer over het Holland Festival 2017

Ze is de nieuwspresentator, de onderwijzer, de poppenspeler, de groupie, de fabrieksarbeider, de huisvrouw, maar ook de zwerver. Actrice Cate Blanchett schittert in Manifesto van Julian Rosefeldt. In dertien verschillende films draagt ze teksten voor uit beroemde kunstmanifesten, in dertien gedaanten. Maar wie is zij zelf? (+)

De hoogte bedraagt 5 meter, de ruimte tussen de tenors is 65 meter. De Franse dirigent Raphaël Pichon opent het Holland Festival met een jeugddroom. Hij smeedt de Mariavespers van Claudio Monteverdi om tot driedimensionale klanksculptuur. (+)

De Volkskrant zet vijf tips voor het Holland Festival voor u op een rij.