Hoerenbeleid Amsterdam bevordert vrouwenhandel

Van onze verslaggever

Weert Schenk

AMSTERDAM

Het gedoogbeleid heeft zijn schaduwkanten. Door de komst van de nieuwkomers is er meer criminaliteit en vrouwenhandel. Een voorbeeld is een schietpartij, twee weken geleden, tussen Joegoslaven waarbij drie zwaargewonden vielen. Aanleiding voor het treffen was onenigheid over het doorverkopen van prostituees.

Er heerst een hardvochtiger klimaat op de Wallen dan vóór de invoering van het gedoogbeleid, zeggen politiemensen. Wellicht is dat een neveneffect van de strengere regels, maar ingewijden in de prostitutiewereld menen dat de business ook zonder maatregelen uit de hand was gelopen. 70 Procent van de prostituees in Amsterdam had geen verblijfstitel.

Het Amsterdamse gedoogbeleid houdt in dat seksbedrijven onder voorwaarden kunnen blijven werken. Zo is het niet toegestaan vrouwen zonder verblijfsvergunning in dienst te hebben, of hun een kamer te verhuren.

De bordeelhouders verzetten zich hevig tegen het gedoogbeleid. Dat is niet verwonderlijk, want volgens de gemeente voldeden 160 van de bijna 250 sekshuizen niet aan de eisen. De aanwezigheid van illegale vrouwen vormde de belangrijkste overtreding.

Als strafmaatregel zijn tot nu toe 27 bordelen voor enkele maanden gesloten. De komende maand worden er nog tien tijdelijk dichtgetimmerd. Aan 36 bedrijven die in orde zijn bevonden, verstrekte de gemeente een gedoogbeschikking, een soort vestigingsvergunning. Het Samenwerkend Overleg Raamprostitutie (SOR) laat weten dat de branche achteraf gezien met het gemeentelijk beleid kan leven. De ondernemers hebben er niet ernstig onder geleden.

De rechter heeft de 'kastenbazen' een handje geholpen. In juli vorig jaar bepaalde de rechtbank in Den Haag dat raamprostituees uit landen waarmee de Europese Unie een associatieverdrag heeft, zoals Polen, Tsjechië en Slowakije, hier mogen werken. Zij krijgen een verblijfsvergunning als ze kunnen aantonen zelfstandig ondernemer te zijn.

Sindsdien zijn de Wallen overspoeld door Oost-Europese vrouwen met een al dan niet vals paspoort. Voor ingewijden is het duidelijk dat ze niet zelfstandig werken. Ze zien dat aan de auto's die elk drie of vier vrouwen op het werkadres afzetten. Voor de huizen staan vrijwel onafbroken buitenlandse mannen (Turken, Joegoslaven en Albanezen) op wacht.

Veldwerkers veronderstellen dat de bewakers van de vrouwen 'loopjongens' zijn van een crimineel netwerk. De vrouwen zijn, zeggen ze, niet op eigen gelegenheid naar Amsterdam gekomen, maar worden tewerkgesteld. Volgens de stichting De Rode Draad, die de belangen van prostituees behartigt, werken de Oost-Europese prostituees tegen het 'mensonwaardig lage' tarief van 35 gulden. Dit dwingt Nederlandse vrouwen tot goedkoper werken.

Het vermoeden dat de vrouwen worden geëxploiteerd, sluit nauw aan bij de resultaten van een recent politieonderzoek. Oost-Europese criminelen brengen jaarlijks ongeveer tweeduizend prostituees naar Nederland. De vrouwen worden verhandeld voor bedragen tussen de vijfhonderd en tienduizend gulden.

Achter de vele Nigeriaanse en Ghanese vrouwen wordt eveneens een criminele organisatie vermoed. Ze bezitten goede Italiaanse of Griekse papieren, dan wel valse die amper van echt te onderscheiden zijn. Bijkomend probleem is dat deze vrouwen met behulp van pruiken vrijwel dagelijks hun uiterlijk veranderen. De politie kan soms slechts met grote moeite de geldigheid van de paspoorten bepalen.

De gemeente vindt de met het gedoogbeleid ingeslagen weg nog steeds de juiste. 'Als het beleid nieuwe problemen veroorzaakt, zullen die ook worden aangepakt', zegt de woordvoerder, 'maar we krijgen geen alarmerende berichten van de politie.'

De politiewoordvoerder zegt dat er in de buurt niet zo gek veel aan de hand is. 'Er zijn wat meer schiet- en vechtpartijen, maar we hebben de zaak in de hand.' Volgens hem gaat de Jeugd- en Zedenpolitie (JZP) binnenkort nauw samenwerken met het wijkbureau Warmoesstraat om de touwtjes nog strakker aan te halen.

Bordeelhouders zeggen dat de JZP niet zo frequent controleert als begin vorig jaar bij het begin van het gedoogbeleid. Informele bronnen bij de politie bevestigen dat. De JZP kampt met onderbezetting. Iedere vrouw met een Oost-Europees paspoort wordt ongemoeid gelaten. Het wordt opvallend genoemd dat de afdeling nog nauwelijks zaken van vrouwenhandel aanbrengt.

Ingewijden noemen het zorgelijk dat de Oost-Europese vrouwen zo afhankelijk zijn van pooiers en/of criminelen. Tegelijkertijd zien ze de uitbuiting als iets tijdelijks. Ze maken een vergelijking met de komst, jaren geleden, van vrouwen uit Zuid-Amerika.

De Zuid-Amerikaanse prostituees werden, net als de Oost-Europese en Afrikaanse vrouwen nu, aangevoerd door criminele organisaties. Na vier jaar waren er in Amsterdam zoveel Zuid-Amerikaanse vrouwen dat nieuwkomers de criminelen niet meer nodig hadden voor werk.