Veel ervaring met rampen, dat wel

Akkefietjes, daar weet de burgemeester van Groningen alles van. Peter Rehwinkel gaat naar Spanje voor een baan in de rampenbestrijding.

Twee jaar voordat zijn ambtstermijn officieel afloopt, verlaat burgemeester Peter Rehwinkel (PvdA) plotseling de stad Groningen. Over vier weken begint hij als crisismanager bij een internationale organisatie in Barcelona.

Dat Rehwinkel het als burgemeester niet lang meer zou volhouden, was al maanden duidelijk. Zijn positie is ondermijnd door een opeenstapeling van akkefietjes. In april kondigde hij alvast aan dat hij in 2015 niet beschikbaar zal zijn voor een tweede termijn in Groningen. Het gemeentebestuur moest zonder hem kunnen beginnen aan fusiebesprekingen met het naastgelegen villadorp Haren.

Maar dat Rehwinkel al per 1 november naar Spanje vertrekt, komt als een verrassing. Veel raadsleden vernamen het nieuws via een bericht op zijn Facebookpagina. 'Dit verdient geen schoonheidsprijs', zegt Jetze Luhoff, fractieleider van collegepartij D66. 'Het tijdstip is ongelukkig, aan de vooravond van de verkiezingen.'

In Barcelona wordt Rehwinkel Special Representative on Local Government Disaster Management bij de internationale organisatie United Cities and Local Governments. De voorzitter is de burgemeester van Istanbul. Rehwinkel gaat zich bezighouden met de gemeentelijke aanpak van rampen. Die benoeming is opvallend, want juist op het gebied van rampenbestrijding krijgt hij forse kritiek.

Toen in januari vorig jaar de dijken dreigden door te breken bij de Groningse dorpen Woltersum en Wittewierum, lag Rehwinkel als voorzitter van de veiligheidsregio thuis te slapen, zijn telefoon uit. Vicevoorzitter Yvonne van Mastrigt kon hem niet melden dat zij inmiddels het bevel tot evacuatie had gegeven. Ze legde later haar functie bij de Veiligheidsregio neer, omdat de samenwerking met Rehwinkel botste.

Rehwinkel greep in september 2012 evenmin in tijdens de Facebookrellen in het villadorp Haren. Toen het gemeentebestuur de rellende jongeren per bus naar Groningen wilde afvoeren, stak Rehwinkel daar een stokje voor: alleen 'goedwillende feestgangers' waren welkom. Job Cohen, die de rellen onderzocht, noemt dit 'ongelukkig en niet behulpzaam'. Bij de presentatie van het rapport-Cohen was Rehwinkel met vakantie.

Dat is hij ook als in oktober 2012 een bestuurscrisis uitbreekt rond de aanleg van een tram door de binnenstad. Het provinciebestuur draagt hem na dat hij net nu een weekje weg is. Het conflict over de tram leidt tot een breuk in zijn partij, sinds jaar en dag de grootste in de stad. Rehwinkel raakt enkele PvdA-kopstukken kwijt die hem steunden.

Het contact met zijn partijgenoot in het provinciehuis, commissaris van de koning Max van den Berg, is onstuimig. Als begin dit jaar bekend wordt dat aardbevingen door gaswinning gevaarlijker zijn dan altijd gedacht, pleit Van den Berg voor een fonds met ten minste 1 miljard euro compensatie. 'Terug naar de tijd van Calimero', reageert Rehwinkel in NRC Handelsblad. In de gemeenteraad moet hij zijn excuses aanbieden.

Rehwinkel, ooit begonnen als Tweede Kamerlid, is dan al bezig aan een langzame aftocht uit het publieke domein. Door de opeenstapelende akkefietjes verliest hij zijn plezier in het deel van zijn werk waar hij goed in is: contact leggen met burgers. Dat was de reden waarom hij in 2009 van het kleine Naarden naar zijn geboortestad Groningen werd gehaald, hij is 'toegankelijk, heeft een luisterend oor'.

Hij wint zelfs een prijs als burgemeester die het beste omgaat met sociale media. Maar in het voorjaar van 2012 stopt hij ineens met twitteren. De toon bevalt hem niet meer, er is zo veel kritiek. Rehwinkel stort zich op een studie Spaans. Om zijn buiten-

landervaring op te poetsen, maakt hij met een internationale delegatie een reis naar de Turks-Syrische grens.

Op het stadhuis wordt dan al openlijk over zijn vertrek gespeculeerd. 'Iedereen dacht natuurlijk: die maakt zijn aftreden bekend', fluistert een wethouder als Rehwinkel een persconferentie laat aankondigen over een 'voor de stad en de provincie belangrijke gebeurtenis' - het blijkt de tv-intocht van de Sint in Groningen.

Max van den Berg, de PvdA-provinciebestuurder met wie hij zo vaak overhoop lag, spreekt zijn internationale netwerk aan om zijn partijgenoot aan een baan buiten het stadhuis te helpen. 'Met mijn netwerk kon ik nog een beetje helpen', zei hij donderdag tegen RTV Noord. 'Ik heb de contacten ter beschikking gesteld. Hij heeft het vervolgens zelf tot een goed einde gebracht.'