'Kinderarbeid bij productie schoenen van grote ketens'

Niet alleen sommige kleding wordt gemaakt met behulp van kinderarbeid, ook bij schoenen blijkt dat het geval. Schoenen van ketens als Bata, Clarks, Marks & Spencer en Bugatti zijn gemaakt in fabrieken die vrijwel zeker gebruik maken van kinderarbeid.

AMSTERDAM - Dat stelt Stop de Kinderarbeid, een internationale actie tegen kinderarbeid die wordt gecoördineerd door Hivos. Stop de Kinderarbeid heeft onderzoek laten doen in India door de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen SOMO. Die concludeert dat de grote fabrieken die leveren aan de grote merken zelf niet of nauwelijks kinderarbeid gebruiken, maar dat ze vaak wel werk uitbesteden aan bedrijven die dat wel doen. 'Het is vrijwel ondenkbaar dat die kinderarbeid ook niet terechtkomt in de schoenen van deze merken', zegt een woordvoerder van Hivos.

Tegen Clarks, Bugatti, Bata en Marks & Spencer werden de hardste bewijzen gevonden. In een soort gezinsbedrijf waar een 11-jarig kind aan het werk was, werden schoendelen met de labels van Clarks en van Marks & Spencer gevonden. In een fabriekje waar bovendelen van schoenen voor Bugatti en Clarks werden gemaakt, troffen onderzoekers enkele meisjes aan van onder de 15.

Veel werk wordt uitbesteed aan kleine bedrijfjes, vaak gezinnen. Daarop is vrijwel geen controle. Zo werken veel kinderen in kleine looierijen, waar ze moeten werken met chemicaliën die schadelijk zijn voor hun gezondheid.

In sommige regio's werken de kinderen tot tien uur per dag en komen zij nauwelijks op school, in andere regio's gaat het er minder cru aan toe. Volgens de onderzoekers werken de kinderen vooral omdat de inkomens van hun ouders vaak veel te laag zijn. En dat komt weer doordat hun opdrachtgevers vaak ver onder het minimumloon betalen.

Tot op zekere hoogte lijkt het voor de grote merken onmogelijk kinderarbeid uit te bannen, zegt Hivos. Maar bedrijven moeten wel hun best doen dat te bereiken. Hun opstelling loopt sterk uiteen. Sommige doen er alles aan om te onderzoeken wat er gebeurt, soms tot diep in de keten. Die werkten ook mee met het onderzoek dat SOMO instelde. De transparantste producenten in dit opzicht zijn volgens Hivos Timberland, Dr. Martens, ECCO, Puma en Adidas.

Andere bedrijven reageerden juist nergens op. De ergste in dat opzicht waren in Nederland Van Lier, Van Bommel, Cruyff Sports, Uggs-Deckers en Bugatti. Van Bommel en Cruyff Sports reageerden ook niet op telefoontjes van de Volkskrant. Andere bedrijven, zoals de Schoenenreus, EuroShoe en Lotto, wezen de onderzoekers alleen maar op hun eigen gedragscode die kinderarbeid zou uitsluiten. 'Maar als je daar geen controle op uitoefent, heb je niets aan zo'n gedragscode', zegt de woordvoerder van Hivos.