1439875
Diederik Stapel. © ANP

Frauderende hoogleraar Stapel komt met 'boeteboek'

Ontsporing is de titel van het boek dat Diederik Stapel op het punt staat uit te brengen. In het boek geeft de ontslagen hoogleraar sociale psychologie naar verwachting tekst en uitleg over de grootschalige fraude waardoor hij vorig jaar september in opspraak raakte.

De titel knipoogt naar het boek Ontspoorde wetenschap van Frank van Kolfschooten, waarin ook de zaak-Stapel aan de orde komt.

Stapel heeft in diepe stilte aan het boek gewerkt, maar gisteren lekte de aankondiging ervan door een technische vergissing uit: op de website van Free Record Shop stond het aangekondigd, bij de psychologieboeken. Volgens die website zal het komende vrijdag al verschijnen, als paperback van 18,90 euro. Onduidelijk is echter of dat klopt: uitgeverij Prometheus en Stapel zelf onthouden zich van commentaar.

Volgens mensen dicht bij Stapel is hij hoogst ongelukkig met het lek omdat hij de commissies die onderzoek naar de fraude doen niet voor de voeten wil lopen. Juist vandaag maken de drie commissies die in Tilburg, Groningen en Amsterdam het wetenschappelijke oeuvre van Stapel hebben doorzocht op fraude de resultaten van hun onderzoek bekend.

'Besmet'
Via de website van de commissies kwam al naar buiten dat de onderzoekers in 55 studies fraude hebben vastgesteld en bij 10 gevallen sterke aanwijzingen hebben van fraude. Van de onderzochte proefschriften zijn er 10 'besmet' met valse gegevens. In totaal treft de fraude 21 internationale vakbladen en zeker 37 co-auteurs.

Het bedrog is daarmee een van de omvangrijkste wetenschapsfraudes die de psychologie ooit heeft gekend. Niettemin bleek in september bij een inventarisatie door de Volkskrant dat het merendeel van de publicaties waarvan fraude is vastgesteld nog niet officieel was teruggetrokken uit het vakblad waarin ze waren gepubliceerd.

Bij de presentatie van een tussenrapport van de commissies, vorig jaar oktober, kondigde Stapel al aan dat hij van plan was op zelfonderzoek te gaan. 'Ik besef dat er nog heel veel vragen zijn. Mijn huidige gesteldheid staat mij echter niet toe deze te beantwoorden', schreef hij toen in een open excuusbrief. 'Ik zal nog diep moeten graven om te achterhalen waarom dit alles gebeurd is, wat mij hiertoe heeft bewogen.'