1342553
Een filiaal van een hypotheekbemiddelaar. Foto ter illustratie. © ANP

Aftrek hypotheekrente alleen nog bij echte aflossing

Alleen huiseigenaren die de lening voor hun huis daadwerkelijk maandelijks aflossen, kunnen straks hun hypotheekrente nog van de belasting aftrekken. Alle andere hypotheken, ook die waarbij het voor de fiscus lijkt alsof er wordt afgelost, vallen dan buiten de aftrekregeling. Dit geldt voor iedereen die na 1 januari een nieuwe hypotheek afsluit.

Er zijn straks nog maar twee hypotheekvormen met aftrekmogelijkheid te kiezen, blijkt uit het nog vertrouwelijke Belastingplan 2013 dat staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) op Prinsjesdag onthult. Zijn plan is de uitwerking van de woningmarktafspraak in het Lenteakkoord van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie. Weekers geeft een veel beperktere uitleg aan die afspraak dan waarmee de vijf partijen menen akkoord te zijn gegaan: hij gaat uit van werkelijk aflossen, anders dan de 'Kunduzpartijen' die ook ruimte lieten voor fictief aflossen.

Alle partijen die na de verkiezingen van volgende week woensdag zaken gaan doen in de kabinetsformatie, moeten rekening houden met Weekers' plan. Dat plan moet uiteindelijk een besparing van 5,4 miljard euro opleveren. Het kan door een nieuwe coalitie of door de nieuwe Tweede Kamer worden veranderd, maar dat moet dan wel vóór 1 januari gebeuren.

De beperking van de hypotheekrenteaftrek geldt voor nieuwe hypotheken en dus vooral voor starters op de woningmarkt. Voor bestaande hypotheken verandert er niets. Voor wie zijn hypotheek oversluit en meer gaat lenen, geldt het nieuwe regime wel over het bedrag dat extra wordt geleend.

In een debat vorige week bleek dat de financieel specialisten van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie ervan uitgaan dat alle hypotheken in aanmerking komen voor de aftrek, zolang de fiscus uitgaat van de fictie dat de hele hypotheeklening in dertig jaarlijks gelijke delen wordt afgelost. Elk jaar wordt het fiscale voordeel dan 1/30ste kleiner. Voor de Belastingdienst is dat echter vrijwel onuitvoerbaar.

Het resultaat is nu dat in het Belastingplan 2013 alleen nog de rente van nieuwe annuïtaire en lineaire hypotheken aftrekbaar wordt.
Daarbij lost de huiseigenaar niet fictief af, maar echt. Vooral voor starters is dat lastig, want zij staan dan aan het begin van hun wooncarrière voor hoge maandlasten terwijl hun inkomen meestal nog moet groeien.

Banken en verzekeraars hebben tevergeefs geprobeerd het plan van Weekers tegen te houden. Met diens strikte interpretatie van het Lenteakkoord komen bijna al hun winstgevende hypotheekproducten niet meer voor aftrek in aanmerking, denken ze. De meest verkochte hypotheekvorm is een hypotheek waarmee in dertig jaar tijd fiscaal vriendelijk de helft van de schuld wordt afgelost.

Bij de totstandkoming van het Lenteakkoord waarschuwden het Verbond van Verzekeraars en de Vereniging Eigen Huis al voor het beperken van de aftrek tot de hypotheekvormen annuïtair en lineair. Ze verwachten dat die beperking de woningmarkt verder op slot zet, dat het aanzienlijk hogere maandlasten oplevert en verdere prijserosie veroorzaakt.