President Vladimir Poetin
President Vladimir Poetin © EPA

Relatie Rusland en VS wordt grimmig: 'ernstige schade' voor 'erbarmelijke relatie'

De luchtaanvallen zetten het Russische en het Amerikaanse leger recht tegenover elkaar

De relatie tussen Rusland en de VS betreedt in Syrië onontgonnen, grimmig terrein. Amerika's luchtaanvallen op Ruslands bondgenoot hebben Moskou diep verontwaardigd.

Volg het laatste nieuws over het bombardement van de VS op de Syrische luchtmachtbasis in ons liveblog

De Russische regering schortte een overeenkomst op over het voorkomen van incidenten met het Amerikaanse leger in het Syrische luchtruim. De woordvoerder van president Poetin veroordeelde de aanvallen als 'een daad van agressie tegen een soevereine staat'. Hij sprak van 'ernstige schade' voor de relatie 'die zich al in erbarmelijke staat bevond'.

Amerikaanse aanval

Amerikaanse aanval De Verenigde Staten hebben vannacht een militaire basis van het Syrische leger aangevallen, als reactie op de gifgasaanval dinsdag in Khan Sheikhoun, waarbij tientallen mensen om het leven kwamen.

Volg in dit liveblog voor het laatste nieuws, analyses van onze correspondenten en internationale reacties.

Voor het eerst ligt Moskous bondgenoot, de Syrische president Assad, onder direct vuur van het Amerikaanse leger. Tot vrijdagochtend beperkte de Verenigde Staten zich tot steun voor groeperingen die tegen Assad vechten.

Het Russische leger strijdt sinds anderhalf jaar in Syrië aan de zijde van president Assad. Eerst alleen in de lucht, inmiddels ook met grondtroepen. Het Kremlin stelt dat de grootschalige operatie bedoeld is om terroristische groeperingen als Islamitische Staat uit te roeien. Uit de doelwitten van het Russische leger blijkt dat Moskou vrijwel iedere oppositie tegen president Assad beschouwt als terrorisme.

Vorige week zei Nikki Haley, de Amerikaanse VN-ambassadeur, dat het aftreden van de Syrische president Assad niet langer een prioriteit is voor Washington

De luchtaanvallen zetten het Russische en het Amerikaanse leger recht tegenover elkaar. Alleen het leger van Assad staat er nu nog tussenin.

Met de inauguratie van president Trump leek het Kremlin in Syrië juist op samenwerking te kunnen rekenen. In januari, tijdens hun eerste telefoongesprek, spraken Trump en Poetin de wens uit om nauwer op te trekken tegen Islamitische Staat.
 
Die kant leek het op te gaan: vorige week zei Nikki Haley, de Amerikaanse VN-ambassadeur, dat het aftreden van de Syrische president Assad niet langer een prioriteit is voor Washington. Dat was het wel onder president Obama, waardoor het onder zijn leiding niet tot samenwerking kwam met Rusland.

Maar donderdag, aan de vooravond van de luchtaanvallen, hoorden de Russen uit Washington opnieuw vijandigheid over hun bondgenoot. Rex Tillerson, de minister van Buitenlandse Zaken, stelde dat er geen plek is voor Assad in een toekomstig Syrië.

De ommekeer

Assad voerde een verschrikkelijke aanval met chemische wapens uit op onschuldige burgers

President Donald Trump

De ommekeer volgt op een vermoedelijke gifgasaanval op de stad Khan Sheikhoun. Tientallen burgers, waaronder veel kinderen, kwamen daar dinsdag om.

President Trump stelt dat 'dictator Assad' verantwoordelijk is voor de gifgasaanval. 'Assad voerde een verschrikkelijke aanval met chemische wapens uit op onschuldige burgers', zei Trump vanuit zijn buitenverblijf Mar-a-Lago in Florida. Trump zei dat zijn luchtaanvallen zijn bedoeld om het gebruik van chemische wapens te voorkomen en daarmee Amerika's veiligheid beschermen.

Trumps versie is in strijd met de Russische versie van de gifgasaanval. Het Kremlin stelt dat het Syrische leger dinsdag een wapendepot van rebellen aanviel. De rebellen zouden daar chemische wapens opgeslagen hebben, die vervolgens ontploft zouden zijn. Het Syrische leger heeft volgens Moskou al zijn chemische wapens vernietigd onder internationaal toezicht. De Russische staatstelevisie toonde geen slachtoffers van de explosie in Khan Sheikhoun.

De Verenigde Naties onderhandelen vrijdag opnieuw over het instellen van een onderzoek naar de oorzaak van de tientallen doden in de Syrische stad. Rusland heeft een voorstel van westerse landen al afgewezen. Sinds het begin van de oorlog in Syrië, in 2011, gebruikte Rusland zeven keer zijn veto in de VN-Veiligheidsraad ter verdediging van bondgenoot Bashar al-Assad.

Lees ook

Niet minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson, maar VN-ambassadeur Nikki Haley lijkt de toon te zetten als het gaat om het Amerikaanse buitenlandbeleid. Zeker sinds de gifgasaanval in Syrië. Wie is zij?

Eerder schreef correspondent Michael Persson al dit profiel over de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson.