Meldplicht voor niet-ingeënte kinderen, de voors en tegens op een rij

Vaccineren

Een meldplicht voor crèches met niet-ingeënte kinderen, is dat een goed idee? De voors en tegens op een rij.

VOOR

Openheid

Het zal voor veel ouders een enorme opluchting zijn: de wetenschap dat hun kind naar een opvang gaat waar de vaccinatiegraad hoog is. 'Als ouder moet je zeker kunnen weten: dit een veilige omgeving voor mijn kind', zegt Gjalt Jellesma van Boink, de belangenvereniging van ouders in de kinderopvang. 'Ouders hebben in Nederland het recht om hun kind niet in te enten. Daar moet tegenover staan dat ouders ook het recht hebben geïnformeerd te zijn.'

Duidelijkheid

Veel kinderopvangorganisaties registreren al of kinderen ingeënt zijn, zeggen brancheorganisaties. 'Het gebeurt hap-snap', volgens Jellesma. Hoe en of die informatie ouders vervolgens bereikt, verschilt. Het is voor kinderopvanginstellingen niet helder hoe het met privacy zit. Als er een meldplicht komt, betekent dat duidelijkheid voor ouders en organisaties.

Bij Boink staat de telefoon niet roodgloeiend van de bezorgde ouders die zich zorgen maken over de vaccinatiegraad op hun crèche, zegt Jellesma. 'Maar als er wel een kind de mazelen krijgt, slaat de stemming razendsnel om. Dat moet je voor zijn.'

Het gaat hier om het privacybelang versus de volksgezondheid

Privacy blijft gewaarborgd

Hoe het zit met privacy van kinderen om wie het gaat, zal afhangen van de precieze invulling van de meldplicht laat de autoriteit persoonsgegevens weten. 'Gaat het om anonieme gegevens in grote hoeveelheden? Hebben de ouders toestemming gegeven?' Dit soort vragen spelen ondermeer mee, zegt een woordvoerster.

Minister Schippers wil dat ouders de vaccinatiegraad van hun kinderopvang kunnen opzoeken. Dat betekent dat de gezondheidgegevens van kinderen niet één-op-één met andere ouders gedeeld worden.

De spanning op privacygebied zit 'm in de bijkomende plicht voor ouders om door te geven of hun kind wel of niet ingeënt is, zegt Gerrit-Jan Zwenne hoogleraar recht en de informatiemaatschappij in Leiden. De minister zal wettelijk regelen dat opvanglocaties die informatie van ouders mogen vragen.

Als een ouder het daar niet mee eens is, kan hij of zij naar de rechter gaan. Zwenne vermoed dat zo'n wet de toets zal doorstaan. 'De afweging gaat uiteindelijk om het privacybelang enerzijds, tegenover het algemene belang van de volksgezondheid anderzijds.'  

TEGEN

Opvangorganisaties zelf zien vooral problemen, zoals veel geregel

Rompslomp

Het plan voor een meldplicht mag door ouders van jonge kinderen juichend ontvangen zijn, de opvangorganisaties zelf zien vooral problemen. Om te beginnen: veel geregel. 'Groepen op crèches wisselen heel snel, dan blijf je bezig', zegt Saskia Speelman, woordvoerster van Brancheorganisatie Kinderopvang, de grootste brancheorganisatie.

'We vragen ons af hoe uitvoerbaar dit is', zegt de woordvoerster van Partou Kinderopvang, met 300 locaties verspreid over Nederland een grote speler. 'Ga je bij iedere prik opnieuw controleren en, als je het serieus neemt, ook bewijs vragen?'

Zwaar geschut

Opvangorganisaties vinden de meldplicht een zware maatregel. 'Hoe groot is het probleem nu eigenlijk?', zegt Speelman van Brancheorganisatie Kinderopvang. Uit cijfers van het RIVM blijkt dat bij mazelenuitbraken in vier jaar tijd dertien kinderen onder de leeftijd van 5 jaar geïnfecteerd zijn geraakt. In geen van de gevallen is vastgesteld dat de plaats van infectie een kinderdagverblijf was.

De cijfers van het RIVM zijn van voor de mazelenepidemie van 2014. Toen raakte onder meer een kind van 8 maanden besmet op de crèche en werd doodziek opgenomen. Het virus bleek afkomstig van een kind dat bewust niet tegen de ziekte was ingeënt.

Volgens Partou is voor de overheid veel meer te winnen met het omhoog brengen van de vaccinatiegraad, dan het invoeren van een meldplicht. 'Dit lijkt ons veel effectiever.'

Privacy wel in de knel

Een laatste bezwaar is dat privacy volgens de branche wél in het geding komt. De komst van een nieuw kind kan de vaccinatiegraad veranderen en daarmee, meteen duidelijk maken wie er niet ingeënt is, zegt de woordvoerster van Partou. 'Hoe anoniem is dat?'